Vrhunski metafizički humor jednog dosad
neotkrivenog majstora, čije delo u svojim najsnažnijim trenucima podseća na
vrhunce Beketa, Gombroviča i Joneska.
Zenobija Đelua Nauma jedinstveno je delo rumunske
književne avangarde, roman na granici poeme i sna, u kojem se stvarnost
preobražava pod dejstvom ljubavi, sećanja i imaginacije. Odbacujući konvencije
tradicionalnog pripovedanja, Naum stvara nadrealistički univerzum u kojem se
susreću apsurd i čudo, groteska i lirizam.
U središtu romana nalazi se
odnos pripovedača i Zenobije, tajanstvene žene, koja je istovremeno voljena
saputnica, muza i otelovljenje intuitivne spoznaje. Njihova ljubav nadilazi okvire
intimnog osećanja i otvara mogućnosti prevazilaženja otuđenosti, povratka
iskonskoj celovitosti i otpora svetu svedenom na društvene konvencije i
materijalne potrebe. Umesto linearne radnje, roman se razvija kroz snolike
prizore i groteskne epizode u kojima se granice između jave i sna, života i
smrti, stvarnog i imaginarnog, neprestano pomeraju. Iza prividnog haosa otkriva
se logika asocijacija i simbola, dok ironija i metafizički humor razotkrivaju
apsurdnost svakodnevice.
Zenobija je ljubavna priča, duhovna potraga i
promišljanje o granicama književnog izraza. Naum istražuje mogućnost da se
jezikom dočara ono što izmiče racionalnom objašnjenju, pretvarajući
pripovedanje u čin stvaranja realnosti i njenog preispitivanja. Ovo neobično
delo ne nudi konačna tumačenja, već otvara prostor za iskustvo koje se pre
naslućuje nego doživljava. U njegovom središtu ostaje ljubav kao potraga za
izgubljenim jedinstvom ‒ kao put ka drugom biću koji istovremeno vodi ka samome
sebi.
Prevod sa rumunskog: Ljubinka Perinac
Stankov